माझे अंतःकरण कुठे आहे?
कधी कधी मला प्रश्न पडतो—इतिहास फक्त जिंकणाऱ्यांनाच लक्षात ठेवतो का? की तो शांतपणे त्यांनाही स्मरतो ज्यांनी सर्वजण गप्प बसले असताना उभे राहण्याचे धैर्य दाखवले? गेल्या काही दिवसांपासून एक प्रश्न माझ्या मनाचा पिच्छा पुरवत आहे— आपण कुठे आहोत? ख्रिस्ती म्हणून नाही. जेसुइट म्हणून नाही. कोणत्याही एका धर्माचे सदस्य म्हणून नाही. तर माणूस म्हणून. जिकडे पाहतो तिकडे लोक आपापली ओझी वाहताना दिसतात. कोणी दुःखात आहे, कोणी उपाशी आहे, कोणी आपल्या भविष्याबद्दल चिंतेत आहे, तर कोणी स्वतःचा आवाज ऐकला जात नाही असे अनुभवत आहे. ते हिंदू असोत, मुस्लिम, शीख, ख्रिस्ती, बौद्ध किंवा कोणत्याही धर्माचे नसोत—त्यांचे दुःख आधी मानवी आहे, नंतर धार्मिक. आणि मी स्वतःलाच पुन्हा पुन्हा विचारतो— अशा वेळी माझा विश्वास माझ्याकडून काय अपेक्षा करतो? डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी सांगितले होते की न्याय टिकवण्यासाठी धैर्य आवश्यक असते. त्यांनी दिलेला मंत्र— "शिका, संघटित व्हा आणि संघर्ष करा" —हा केवळ घोषवाक्य नव्हता; तो मानवी प्रतिष्ठा आणि समानतेची जबाबदारी होता. त्यांचे शब्द आजही प्रत्येक पिढीला प्रश्न विचारतात. काही दिवसा...